Practicum Gedrag

Werk in groepjes van twee personen.
Lees eerst deze handleiding door en maak een planning voor de beschikbare lesuren.
Een week na het laatste lesuur moet het verslag ingeleverd worden.
Als je samen een verslag inlevert, moet je de taakverdeling bij het schrijven verantwoorden en ervoor zorgen dat ieders bijdrage gelijkwaardig is.

Kies één van de aanwezige diersoorten uit.

• tubifex
• meelwormen
• pekelkreeftjes
• krekels
• sprinkhanen
• fruitvliegen (Drosophila)
• pissebedden
• vliegenmaden

Ga tijdens zorgvuldig met de proefdieren om!!!

Zoeken op internet

Als je op internet informatie zoekt, tik dan in Google de latijnse naam in op de volgende manier
"Felix domesticus".
Probeer ook trefwoorden als "behaviour"(=Amerikaans), "behavior" en "ethology".

Nederlandse naam	Engelse naam	Latijnse naam
Tubifex	tubifex	Tubifex tubifex
pekelkreeftjes	brine shrimp	Artemia salina
pissebedden	woodlice	Oniscus ocellus Porcellio scaber Armadillidium vulgare
sprinkhanen	locusts	Locusta migratoria Schistocerca gregaria
meeltorren larve = meelwormen	flour beetles mealworms	Tribolium confusum of Tribolium castaneum
fruitvliegjes	fruit flies	Drosophila melanogaster
krekels	cricket	Acheta domestica| Gryllus campestris
vleesvlieg larve = made	blow fly	Calliphora spec.

Opdrachten

1. Bouw van het dier
   
   Maak van het proefdier een nauwkeurige tekening.
   Gebruik een loep of een binoculair.

   Teken op ongelinieerd papier.
   Maak de tekening met potlood.
   Teken het dier minstens 10 cm groot.
   
   Zoek de namen van de getekende onderdelen en zet ze met verwijsstrepen (liniaal) naast de tekening.
   Geef de tekening een opschrift met de Latijnse en Nederlandse naam van het dier.
   Zet de vergrotingsfactor boven de tekening.

2. Informatie verzamelen
   
   Zoek op tot welke hoofdafdeling en tot welke klasse de soort behoort.
   Verzamel relevante informatie over het dier op: leefwijze, soort voedsel e.d
   Ga na wat er bekend is over het gedrag van het dier.
   Voor veel diersoorten is de Spectrum Dierenencyclopedie een zeer goede bron
   
   Denk eraan: geen teksten of delen van teksten letterlijk overnemen!!! Zie de aanwijzingen voor het verwerken van informatie.
   
   
3. Beschrijving van het gedrag
   
   a. Bestudeer de (voort)beweging van het dier en geef deze zo nauwkeurig mogelijk in woorden weer.
   
   b. Bekijk gedurende 10 minuten zo nauwkeurig mogelijk waar het dier zich in de ruimte bevindt.
   1. Bedenk zelf een goede methode om deze gegevens te noteren en te verwerken.

   Verwerk de onderdelen 1 t/m 3 in een verslag met de volgende indeling:
   

   • Inleiding
     Hierin verwerk je de bouw van het dier en het literatuuronderzoek .
     
     
   • Doel van het onderzoek
     
     
   • Materiaal en methode
     Welk dier gebruikt.
     Welke materialen (proefopstelling tekenen)
     Hoe/wat waargenomen en gemeten?
     
     
   • Resultaten
     Tabel(len) en grafiek
     
     
   • Nabespreking
     met conclusie en foutendiscussie
     
     
4. Gedragsonderzoek

• Onderzoek het volgende probleem:

  Hoe reageert het proefdier ..... op een lichtbron?
  of
  Geeft het proefdier...... de voorkeur aan een lichte of aan een donkere omgeving?
  
  Mogelijk heeft het eerste onderzoek een andere vraag bij je opgeroepen. Overleg eerst met de docent of je een goede onderzoeksvraag bedacht hebt,

• Ontwerp eerst een hypothese waarin je een voorspelling probeert te doen over de uitkomst die je verwacht.
  Let erop dat de hypothese geen slag in de lucht mag zijn, maar gebaseerd moet zijn op logisch denken.
  
  
• Ontwerp een onderzoek met de beschikbare materialen waarmee je de hypothese kan toetsen.
  
  Probeer zoveel mogelijk gegevens in getallen weer te geven.
  
  Om de invloed van het toeval kleiner te maken moeten veel, bijvoorbeeld 25, waarnemingen gedaan worden.
  
  
• Gebruik bij het verwerken van de gegevens, indien mogelijk, een statistische toets om na te gaan in hoeverre toeval een rol gespeeld kan hebben.
  Zie techniekkaart 9.8 en techniekkaart 9.9
  
  Gebruik ook literatuur uit de bibliotheek of informatie van internet en zet in het verslag de literatuurverwijzing bronvermelding);

  Boeken
  Als je iets uit een boek/artikel gebruikt, noteer je: de achternaam schrijver, voorletter(s), (jaar van uitgave), de titel. plaats uitgever: uitgever.

  Voorbeeld:
  Lockley, R.M. (1976), Het leven der konijnen. Utrecht: Het Spectrum
  Wickler, dr.W. (1970), De aard van het beestje. Amsterdam: Ploegsma

  Internetbronnen
  Vermeld de naam of titel van de site en het volledige URL-adres (dat staat in de balk boven het venster0 en de dag, maand en jaar waarop de website geraadpleegd is.

  Voorbeeld:
  Bioplek: Practicum Cellen en weefsels. http://www.bioplek.org/kaarten/kaartencelath4.html. Geraadpleegd 24 juni 2007.
  KNNV: Waterbeestjes gezocht. http://www.knnv.nl/waterbeestjes/default.htm.
  Geraadpleegd 2 september 2007.
  

• Maak een verslag - zie techniekkaart 9.1 .