[home]
[inhoud site][Inhoud bovenbouw][practicum][links]

 

Termen en begrippen eindexamen biologie Havo - tweede fase 4  voeding Voeding voedingsstoffen Organische stoffen: koolhydraten (zetmeel en suikers) als brandstof en als tijdelijke opslag (glycogeen) vetten voor opbouw cellen en als reservebrandstof eiwit ten voor opbouw cellen vitamines voor bestanddeel van enzymen (bescherming tegen ziektes) Anorganische stoffen water zouten (mineralen) gezonde voeding bevat: aminozuren - ontstaan uit vertering van eiwitten essentiële aminozuren kunnen niet door het lichaam worden gemaakt uit andere aminozuren moeten beslist in voedsel zitten niet-essentiële aminozuren - kunnen in de lever uit andere aminozuren worden gemaakt vetten vetzuren en glycerol - ontstaan uit vertering van vetten verzadigde vetzuren- in dierlijk vet (dragen bij aan vorming cholesterol) onverzadigde vetzuren - in plantaardig voedsel (verminderen cholesterol) essentiële vetzuren kunnen niet in het lichaam gemaakt worden moeten beslist in voedsel zitten water vitamines mineralen (zouten) glucose - ontstaan uit vertering grotere koolhydraten vezels voor de darmperistaltiek darmperistaltiek genotmiddelen             gezondheidsrisico verslaving - geestelijke en lichamelijke afhankelijkheid nicotine alcohol hard drugs en in mindere mate soft drugs gewenning - steeds minder gevoelig worden voor het middel roken en alcohol drugs bepaalde geneesmiddelen weefselbeschadiging afsterven levercellen en hersencellen door overmatig alcoholgebruik longkanker kans op ziekten                             leefstijl en milieufactoren die kans op ziekten verhogen hart-en vaatziekten door overmatige consumptie van dierlijke vetten weinig beweging overgewicht kanker door: kankerverwekkende stoffen - kunnen mutaties veroorzaken straling - o.a. radioactiviteit allergieën door: aanraking met bepaalde metalen bepaalde bestanddelen van het voedsel (bijv. melk, gluten, kleurstoffen) voedselinfecties door: slechte hygiëne te lang bewaren van voedsel te warm bewaren van voedsel Cara - chronische aandoening aan de luchtwegen door: klimaat (vocht, kou) luchtvervuiling voedselproductie           ecologisch geen kunstmest, alleen dierlijke mest geen overbemesting geen/weinig gebruik bestrijdingsmiddelen maar inzetten van natuurlijke vijanden niet-ecologisch gebruik bestrijdingsmiddelen gebruik kunstmest voedselbederf                 Voedselbederf wordt veroorzaakt door bacteriën en schimmels voorkomen door: goede hygiëne conserveren van voedsel conserveringsmiddelen verhitten (pasteuriseren en steriliseren) drogen stoffen toevoegen: suiker zout zuur luchtdicht verpakken invriezen doorstralen goede controles goede bewaarmethodes (droog, koel, afgesloten)