[home]
[inhoud site][Inhoud bovenbouw][practicum][links]

 

Termen en begrippen eindexamen biologie Havo - tweede fase 7 evolutie Evolutie Populatie populatie alle individuen van een bepaalde soort in één gebied kunnen zich onderling voortplanten Populatiegrootte beïnvloed door: populatiedichtheid emigratie en immigratie geboortecijfer en sterftecijfer Populatiegroei bij onbeperkte hulpbronnen (overschot voedsel) --> populatie groeit exponentieel (J-vormige groeicurve) bij beperkte hulpbronnen --> evenwicht wordt bereikt Populatie kan instorten door: snelle toename aantal vijanden ernstig voedselgebrek (na aanvankelijke snelle groei) instandhouden van populatie nodig: voldoende variatie (verscheidenheid) Er zijn erfelijke verschillen tussen de individuen --> bij verandering milieu voldoende organismen met geschikte eigenschappen aanwezig Populatiedichtheid te bepalen door: aantal dieren vangen, tellen en merken gemerkte dieren weer terug zetten opnieuw vangen en vehouding gemerkte en niet gemerkte dieren bepalen totale populatie : totaal aantal gemerkt = aantal vangst : gemerkte bij de vangst Natuurlijke selectie     Natuurlijke selectie Binnen een populatie is genetische variatie in stand gehouden door: mutaties en voortdurende recombinatie van erfelijke eigenschappen (door geslachtelijke voortplanting) Bepaalde genotypen zijn in bepaald milieu in het voordeel (fitness) = hebben meer overlevingskans --> grotere kans op nakomelingen De gunstige eigenschap wordt doorgegeven aan de nakomeligen --> meer nakomelingen met die eigenschap Industriemelanisme (voorbeeld natuurlijke selectie) Soortvorming             soort organismen die zich onderling kunnen voortplanten krijgen vruchtbare nakomelingen Door isolatie - deel van populatie raakt gescheiden Welke genotypen gescheiden raken is toeval --> andere ontwikkeling mogelijk Milieuomstandigheden bij gescheiden populaties kunnen anders zijn --> andere natuurlijke selectie Als isolatie lang genoeg duurt --> verschillen in uiterlijk, gedrag --> geen voortplanting meer mogelijk tussen de geïsoleerd geraakte populaties --> twee soorten Theorieën over ontstaan van levensvormen                       Spontane generatie - leven ontstaan uit dode of levenloze materie Palingen uit modder Muizen uit graan Vliegen uit vlees Schepping bovenaardse macht (God) heeft alles wat leeft laten ontstaan Evolutie huidige levensvormen zijn door een geleidelijke ontwikkeling ontstaan Aanwijzingen daarvoor: overeenkomsten in bouw DNA overeenkomst in bouw van organismen overeenkomsten hart en bloedsomloop bij gewervelde dieren overeenkomsten in bouw skelet overeenkomsten in de ontwikkeling voor de geboorte het voorkomen van rudimentaire organen staartwervels bij de mens pootresten bij slangen voorkomen van fossielen - versteende resten van organismen of versteende afdrukken Darwin grondlegger moderne gedachten (neodarwinisme) over evolutie uitganspunten