[home]
[inhoud site][Inhoud bovenbouw][practicum][links]

 

Samenvatting examenstof biologie Havo - vernieuwde tweede fase Domein: B2 Cellen van planten en dieren Alleen schoolexamen! Indeling in rijken planten zijn autotroof cellen hebben: chloroplasten (bladgroen) een celwand (van cellulose) DNA in een kern een grote centrale vacuole dieren zijn heterotroof cellen hebben geen chloroplasten geen celwand DNA in een kern schimmels zijn heterotroof cellen hebben: geen chloroplasten een celwand (van chitine) DNA in een kern bacteriën kunnen heterotroof zijn of autotroof hebben: een celwand hebben geen kern Het DNA zit los in het cytoplasma   Onderdelen van cellen Je moet: delen van cellen van organismen herkennen in tekeningen en licht- en elektronenmicroscopische afbeeldingen: cytoplasma met organellen; kern; celmembraan; mitochondriën; ribosomen; endoplasmatisch reticulum; chloroplasten de functies kunnen noemen van: celmembraan (bescherming, regeling, transport); kern (regeling); mitochondriën (vrijmaken van energie onder aërobe omstandigheden); endoplasmatisch reticulum (transport); ribosomen (eiwitsynthese); chloroplast (fotosynthese).   Gebruik Binas of Biodata Onderdelen van cellen Cellen bestaan uit cytoplasma water en opgeloste stoffen (o.a. eiwitten, vetachtige stoffen, zouten) organellen Organellen kern regelt de procesen in de cel Geeft opdrachten voor het maken van De kern regelt welke eiwitten er door de ribosomen gemaakt worden. ribosomen vorming van eiwitten (eiwitsynthese) Een deel van de eiwitten werkt als enzym Enzymen zijn de reactieversnellers in de cel mitochondriën vrijmaken van energie m.b.v. zuurstof (aërobe dissimilatie) glucose wordt afgebroken tot water en koolstofdioxide ATP wordt gevormd chloroplasten ( bladgroenkorrels) fotosynthese Energie uit zonlicht wordt vastgelegd in glucose koolstofdioxide + water + licht --> glucose + zuurstof. endoplasmatisch reticulum transport binnen de cel celmembraan houdt de celonderdelen bij elkaar regelt transport van stoffen die de cel in moeten of de cel uitmoeten Actief transport kost energie door celmembraan kunnen middelgrote moleculen en ionen (geladen deeltjes) actief opgenomen worden. bijvoorbeeld: glucose (in het algemeen: monosacchariden) aminozuren K+, Na+, Cl- grote moleculen zoals eiwitten en zetmeel kunnen niet door de membranen Passief transport - diffusie diffusie kost geen energie moleculen bewegen van een plaats met lage concentratie opgeloste stoffen naar plaats met hogere concentratie Door celmembraan diffunderen alleen stoffen met kleine moleculen. bijvoorbeeld: zuurstof koolstofdioxide water Plantencellen Je moet: kunnen aangeven dat plastiden en grote vacuolen kenmerkend zijn voor plantencellen en dat zich rondom een plantencel een celwand bevindt. bij plantencellen de functies kunnen noemen van vacuolen, plastiden en celwanden. Alleen cellen van planten bevatten: celwand grote centrale vacuole plastiden chloroplasten (bladgroenkorrels) - fotosynthese zetmeelkorrels - opslag reservevoedsel kleurstofkorrels (chromoplasten) - kleur geven aan plantendelen Stevigheid van plantencellen Je moet: kunnen aangeven dat de stevigheid van een plantencel onder andere door turgor ontstaat.   Celwand en vacuole zorgen voor stevigheid van plantencellen --> Turgor celinhoud heeft een hogere osmotische waarde dan de omgeving osmotische waarde wordt bepaald door het aantal opgeloste moleculen cel neemt water op: osmose diffusie van water door een (semiselectief) membraan vacuole wordt groter vacuole drukt tegen de celwand --> deze rekt uit --> zorgt voor tegendruk (turgor) Celwanden kan extra verstevigd zijn met houtstof