[home][inhoud site][Inhoud bovenbouw][practicum][links]

 




Dynamisch evenwicht

examenprogramma HAVO

Domein E1

Dynamiek in ecosystemen

centraal examen

Je kunt uitleggen hoe een ecosysteem zich kan handhaven en ontwikkelen, en welke verstoringen daarbij kunnen plaatsvinden.

Benodigde voorkennis uit onderbouw:

  • de invloed van de mens op het milieu.

Benodigde voorkennis uit subdomein B1:

  • biotische en abiotische factoren die een rol spelen in een ecosysteem.

Weten en kunnen

Je kunt:

  1. bij een voorbeeld van een ecosysteem begrippen gebruiken die verband houden met handhaving, ontwikkeling en verstoring (o.a. door de mens)
    in het bijzonder:
    • verdroging;
    • vermesting (eutrofiëring);
    • verzuring;
    • versnippering.

  2. uitleggen welke rol concurrentie (competitie) binnen en tussen populaties speelt bij de instandhouding en ontwikkeling van een ecosysteem.

  3. veranderingen van de grootte van populaties verklaren met behulp van de begrippen:
    • dichtheid;
    • emigratie/immigratie;
    • geboortecijfer/sterftecijfer.

  4. het verschil in populatiegroei bij beperkte en onbeperkte hulpbronnen aangeven
    in het bijzonder: J- en S-curve.

  5. aangeven waardoor onder bepaalde omstandigheden een populatie kan instorten.

  6. bij een voorbeeld van een ecosysteem de successie beschrijven en verklaren.

Informatie op bioplek

Overzicht termen en begrippen