[inhoud site][Inhoud bovenbouw][practicum][links]

 

Termen en begrippen eindexamen Atheneum deel 2   Voeding Spijsvertering voeding planten Anorganische stoffen nitraat uit bodem sulfaat uit bodem fosfaat uit bodem CO2 uit de lucht Voeding dieren organisch+anorganisch bouw zetmeel (schematisch) bouw vet (schematisch) bouw eiwit (schematisch) Uitleg: voedingsstoffen aminozuren en eiwitten schematisch vetten schematisch koolhydraten schematisch Vertering oplosbaar maken voedsel |grote organische moleculen>> kleine organische moleculen extracellulaire vertering intracellulaire vertering (fagocytose) endocriene klier exocriene klier amylase>zetmeel>maltose pepsine>eiwit>korte ketens lipase>vet>vetzuren(+glycerol) rol gal emulsie HCl maag functie Alvleesklier dubbele functie Samenstelling alvleesssap (globaal niet alle namen enzymen) functie dunne darm functie en bouw darmvlokken rol poortader en lymfe functie dikke darm darmflora Uitleg: spijsverteringskanaal vertering eiwit vertering vet vertering zetmeel emulsies enzymen (maltase) Lever Uitscheiding Reservevoedsel Homeostase Lever (+alvleesklier) leverslagader leverader poortader suikergehalte bloed insuline glucagon glycogeen eilandjes van Langerhans ombouw aminozuren (transaminering) afbraak aminozuren productie van ureum productie gal functie gal afbraak giftige stoffen Uitleg: lever insuline-glucagon Uitscheiding Uitscheidingsorganen nier huid lever long niereenheid (nefron) werking nierkapsel voorurine samenstelling vergelijken met plasma nierkanaaltje terugrresorptie actief transport ADH urine samenstelling Uitleg: nier niereenheid 1 niereenheid 2 Resevestoffen plant zetmeel (soms vet en eiwit in zaad) dier glycogeen en vet Homeostase inwendig milieu warmteregulatie rol zweet warmbloedig<>koudbloedig invloed afmetingen (oppervlakte:inhoud) rol buffers in bloed rol nieren suikergehalte bloed Uitleg: homeostase Voortplanting Algemeen ongeslachtelijk klonen enten weefselkweek stekken geslachtelijk gameet zygote generatiewisseling haploid diploid mitose meiose celcyclus Planten bestuiving bevruchting helmknop pollenbuis zaadbeginsel zaad(lob) dubbele bevruchting (doorlezen) Dieren metamorfose bouw testis testosteron ovarium follikel geel lichaam eicel dooier FSH LH oestradiol progesteron placenta bloedsomloop embryo tweelingen (eeneiig-tweeeiig) Uitleg: geslachtsorganen man testis geslachtsorganen vrouw menstruatiecyclus ovarium-follikel-eicel Erfelijkheid Klassiek gen allel fenotype genotype mutatie modificatie dominant recessief intermediair monohybride kruising dihybride kruising koppeling kansberekeningen crossing over proefkruising terugkruising Uitleg: erfelijkheidsleer theorie monohybride kruising dihybride kruising dihybride gekoppeld experimenten Mendel Modern DNA adenine=thymosine guanine-cytosine RNA uracil ipv thymosine t-RNA m-RNA codon transcriptie translatie (met schema kunnen werken) genetische manipulatie transgene organismen Uitleg: moleculaire genetica Populaties selectie in kloon selectie in populatie wet Hardy en Weinberg + voorwaarden p2+2pq+q2 p+q=1 allelfrequentie Uitleg: populatiegenetica zenuwstelsel Bouw zenuwcellen neuron axon dendriet motorische zenuwcel sensorische zenuwcel schakelcel Zenuwstelsels centraal zenuwstelsel perifeer zenuwstelsel animale zenuwstelsel vegetatieve zenuwstelsel orthosympatisch zenuwstelsel parasympatisch zenuwstelsel grote hersenen kleiene hersenen hersenstam (verlengde merg) hypothalamus ruggemerg ganglion reflexboog Uitleg: overzicht centraal zenuwstelsel autonoom zenuwstelsel reflexboog kniepeesreflex Werking zenuwcel cellen van Schwann (myeline schede) rustpotentiaal depolarisatie ionenpomp actiepotentiaal (impuls) herstelfase drempelwaarde synapsen neurotransmitters noradrenaline acetylcholine Uitleg: membraan neuriet (axon) impulsgeleiding neuriet (axon) synaps (neurotransmitters) hormonen Regelsystemen terugkoppeling antagonisme Uitleg: homeostase Soorten hormonen via hypofyse werkende hormnonen FSH LH oestrogeen progesteron SSH thyrogine Hypofysehormonen bijv ADH en oxytocine insuline<>glucagon adrenaline Plantenhormonen invloed op groei spieren Typen spieren gladde spieren dwarsgestreepte spieren hartspier Uitleg: spieren Bouw spiercellen dwarsgestreepte spier gladde spier eindplaatjes zintuigen Algemeen prikkel adequate prikkel adaptatie Oog hoornvlies lens glasachtig lichaam lensbandjes accomoderen verziend bijziend pupil pupilreflex iris netvlies vaatvlies iris blinde vlek gele vlek kegeltjes staafjes Uitleg: oog pupilreflex accommodatie evolutie moet nog toegevoegd worden