[home]
[inhoud site][Inhoud bovenbouw][practicum][links]

 

Samenvatting examenstof biologie VWO - tweede fase 3. cellen: bouw en functies Structuren van cellen - Overzicht cel Cytoplasma bestaat uit: organellen grondplasma water en opgeloste stoffen (o.a. eiwitten, vetachtige stoffen, zouten)     Organellen celorganellen kunnen benoemen in licht- en elektronenmicroscopische afbeeldingen (gebruik Binas of Biodata) en functies kunnen noemen van: kern - regeling van alle celprocessen bestaat uit: kernplasma kernmembraan chromosomen (met de erfelijke informatie) - zie Chromosomen ribosomen - vorming van eiwitten (eiwitsynthese) mitochondriën - vrijmaken van energie (ATP-productie) m.b.v. zuurstof (aërobe dissimilatie) endoplasmatisch reticulum - transport Golgi-systeem - opslag en vorming van stoffen lysosomen - vertering van afgestorven celonderdelen en bij fagocytose celmembraan - bescherming, regeling, transport Bij planten: plastiden bladgroenkorrels (chloroplasten) - fotosynthese zetmeelkorrels (amyloplasten) - opslag reservevoedsel kleurstofkorrels (chromoplasten) - kleur geven aan plantendelen celwand grote vacuole celwand en vacuole zorgen samen voor stevigheid - turgor Celmembraan                                 De bouw van het celmembraan aan de hand van een afbeelding kunnen uitleggen en kunnen uitleggen wat het verband is tussen bouw en de opname van stoffen. afbeelding celmembraan bestaat uit: twee lagen fosfolipiden fosfolipiden (schematisch) receptoreiwitten functies: bescherming (afweer) transport (actief en passief) Transport passief transport - diffusie diffusie kost geen energie snelheid beïnvloed door: grootte van het oppervlak concentratieverschil temperatuur afstand Door celmembraan diffunderen alleen stoffen met kleine moleculen. bijvoorbeeld: zuurstof koolstofdioxide water osmose diffusie van water door een (semiselectief) membraan van plaats met lage concentratie opgeloste stoffen naar plaats met hogere concentratie osmotische waarde - wordt bepaald door het aantal opgeloste moleculen plasmolyse 1 rode ui plasmolyse 2 waterpest actief transport kost energie door celmembraan kunnen middelgrote moleculen en ionen (geladen deeltjes) actief opgenomen worden. bijvoorbeeld: glucose (in het algemeen: monosachariden) aminozuren K+, Na+, Cl- grote moleculen zoals eiwitten en zetmeel kunnen niet door de membranen Bacteriën en virussen Aan de hand van afbeeldingen de kenmerken van de bouw kunnen aangeven en het verschil met plantaardige en dierlijke cellen (zie Binas of Boidata) Bacteriën celwand één streng DNA los in cytoplasma (geen kern) geen mitochondriën geen endoplasmatisch reticulum Virussen bestaan uit: eiwitmantel DNA (DNA-virus) of RNA (RNA-virus) HIV (Aids virus) © scholte/marree 2004